واکنش‌ها به انفجار «شمع هدایت»؛ سه روایت متفاوت از عامل حادثه

 

 

 

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع)، ابنا ، انفجار مدرسه و آموزشگاه خصوصی «شمع هدایت» در شهرک مهدیه دشت برچی، واکنش‌های گسترده سیاسی و اجتماعی را در پی داشته است؛ حادثه‌ای که براساس آمار سازمان ملل ۴۲ کودک در آن زخمی شدند و تاکنون هیچ گروهی مسئولیت آن را برعهده نگرفته است.

شورای علمای شیعه افغانستان از جمله نهادهایی است که این حادثه را صریحاً «حمله تروریستی» خوانده است. این شورا هشدار داده که انفجار «شمع هدایت» ممکن است نشانه آغاز موج تازه‌ای از حملات علیه مناطق مسکونی و مراکز آموزشی باشد و از طالبان خواسته است عاملان آن را شناسایی و مجازات کنند.

حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری کریم خلیلی نیز حادثه را «تروریستی» توصیف کرده و آن را در امتداد حملات هدفمند علیه هزاره‌ها و شیعیان دانسته است. این حزب خواستار بررسی چنین حملاتی از منظر جنایت علیه بشریت و احتمال قرارگرفتن در چارچوب نسل‌کشی هزاره‌ها شده است.

جبهه آزادی افغانستان نیز انفجار را «حمله تروریستی» و بخشی از حملات سازمان‌یافته علیه هزاره‌ها، شیعیان، دانش‌آموزان و غیرنظامیان غرب کابل عنوان کرده است.

شماری از جریان‌های زنان، از جمله جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان نیز این حادثه را تروریستی خوانده‌اند. شبکه دیاسپورای هزاره با ادبیاتی محتاطانه‌تر، انفجار را در چارچوب تداوم خشونت‌های هدفمند علیه جامعه هزاره بررسی کرده و خواستار تحقیق مستقل شده است.

در میان چهره‌های سیاسی، محمد محقق انفجار را «ددمنشانه» و نشانه قساوت و بی‌رحمی خوانده و گفته است طالبان، به‌عنوان گروهی که مدعی کنترل کامل افغانستان است، مسئول تأمین امنیت مردم و پاسخ‌گویی درباره چنین حوادثی است.

حزب عدالت و آزادی به رهبری سرور دانش نیز این حادثه را «وحشیانه و ضدانسانی» توصیف کرده و طالبان را مسئول حفاظت از مراکز آموزشی دانسته است.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، نیز با اشاره به وقوع دوباره یک حادثه خشونت‌آمیز در منطقه عمدتاً هزاره‌نشین کابل، خواستار تحقیق کامل و مستقل و پاسخ‌گویی عاملان شده است.

 

سه روایت متفاوت از چگونگی انفجار

با وجود واکنش‌های گسترده، هنوز درباره نحوه وقوع انفجار اتفاق‌نظر وجود ندارد.

براساس روایت نخست، شماری از شاهدان و منابع مدرسه گفته‌اند که یک یا چند نارنجک از بیرون به داخل محوطه مدرسه پرتاب شده است. برخی شاهدان حتی گفته‌اند افراد موتورسوار در زمانی که دانش‌آموزان در حال خروج از کلاس‌ها بودند، بمب‌های دستی را به سمت مدرسه پرتاب کرده‌اند.

روایت دوم از سوی مقام‌های طالبان مطرح شده است. خالد زدران، سخنگوی فرماندهی پلیس طالبان در کابل، گفته است انفجار در نتیجه پرتاب بمب دستی رخ داده است. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، نیز آن را «حمله با بمب دستی» توصیف کرده و گفته است تحقیقات برای شناسایی عاملان و انگیزه آنان ادامه دارد.

مجاهد همچنین احتمال نقش داعش یا گروه‌های وابسته به آن را مطرح کرده، اما تاکنون مدرک عمومی و مستقلی در تأیید این فرضیه منتشر نشده است.

در مقابل، روایت سوم که از سوی برخی رسانه‌های نزدیک به طالبان و همچنین در گزارش‌های رسانه‌ای مطرح شده، انفجار را ناشی از مواد منفجره باقی‌مانده از جنگ می‌داند؛ موادی که گفته شده یکی از دانش‌آموزان آن را از تپه‌های اطراف پیدا کرده و به مدرسه آورده است.

 

این روایت نیز تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده است.

بازداشت مدیر، معلمان و ساکنان محل

ابهام‌ها پس از بازداشت شماری از افراد مرتبط با مدرسه افزایش یافته است.

منابع محلی گفته‌اند طالبان مدیر مدرسه، یک یا چند معلم، پدران شماری از دانش‌آموزان و چند نفر از ساکنان محل را بازداشت کرده‌اند. گزارش‌ها درباره شمار دقیق بازداشت‌شدگان متفاوت است.

گفته شده برخی از این بازداشت‌ها با خراب بودن دوربین‌های امنیتی اطراف مدرسه ارتباط دارد. طالبان تاکنون توضیح عمومی و روشنی درباره علت بازداشت‌ها ارائه نکرده‌اند.

همچنین گزارش‌هایی درباره محدودشدن دسترسی به مدرسه پس از حادثه منتشر شده است.

 

قطع اینترنت در دشت برچی

در شبکه‌های اجتماعی و میان برخی منابع محلی، ادعاهایی درباره قطع یا اختلال اینترنت در دشت برچی پس از حادثه مطرح شده است.

طالبان پیش‌تر در برخی مناسبت‌های امنیتی، از جمله مراسم محرم در مناطق شیعه‌نشین غرب کابل، ارتباطات تلفنی و اینترنتی را با استدلال‌های امنیتی محدود کرده‌اند.

با توجه به تضاد جدی میان روایت‌ها، نهادهای مختلف خواستار تحقیق مستقل درباره نوع مواد منفجره، محل و جهت انفجار، تصاویر دوربین‌های امنیتی و شهادت جداگانه شاهدان شده‌اند.

تا شام چهارشنبه، ۲۸ مرداد، هیچ گروهی مسئولیت این حادثه را برعهده نگرفته و نتیجه رسمی و نهایی تحقیقات نیز منتشر نشده است.